Tapu Devri

Yabancı Gerçek Kişilerin Türkiye’de Gayrimenkul Edinmeleri

Yabancı gerçek kişilerin Türkiye’de gayrimenkul mal edinmeleri 2644 sayılı Tapu Kanununun 35. Maddesi ile düzenlenmiştir.

Karışıklılık (Mütekabiliyet)

Tapu Kanununun 35. Maddesi; yabancı gerçek kişilerin ülkemizde gayrimenkul mal satın almalarını, miras veya diğer yollarla gayrimenkul mal edinmelerini karşılıklı (Mütekabiliyet) olmak ve kanunla getirilmiş olan kısıtlayıcı hükümlere uymak koşuluna bağlamıştır.

Bir yabancı ülke vatandaşının ülkemizde gayrimenkul mal edinmesi, Türk vatandaşlarının da o ülkede gayrimenkul mal edinmesine kanun ile hak tanınmış olmasına ve bu hakkında fiilen uygulanabilmesine bağlıdır.

Yabancı Tüzel Kişilerin Türkiye’de Gayrimenkul Edinmeleri

6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanununun l0. maddesinde “Yerli sermaye ve teşebbüslere tanınan bütün haklar, muafiyetler ve kolaylıklardan, aynı sahalarda çalışan yabancı sermaye ve teşebbüslerde aynı şartlar dahilinde istifade ederler” hükmüyle yabancı sermayeli şirketlere Türkiye’de gayrimenkul ve haklar edinme yetkisi verilmiştir.

2634 sayılı Turizm Teşvik Kanununun 8/E maddesi uyarınca, turizm bölge ve merkezlerinde, turizm sektöründe faaliyette bulunmak üzere ticari işletme kuracak yabancı tüzel kişilerin, belirtilen yerlerde gayrimenkul edinmelerinde, Tapu Kanununun 35 ve Köy Kanununun 87. Maddelerinde yer alan koşul ve sınırlamalardan Bakanlar Kurulu Kararı ile istisna edilebilirler. Ayrıca,Turizm alan ve merkezlerinde kalan ve Turizm Bakanlığına tahsis edilen gayrimenkul malları, Kanunun 8/D maddesi uyarınca, Turizm yatırım belgesine sahip yabancı uyruklu gerçek ve tüzel kişilere kiralamaya, tahsis etmeye, bu gayrimenkul mallar üzerinde müstakil ve daimi haklar dahil irtifak hakkı tesisine Turizm Bakanlığı yetkili bulunmaktadır.

3182 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine göre, Bakanlar Kurulu Kararıyla Türkiye’de şube açan yabancı bankaların, bankacılık işlerini yürütmek için zorunlu bulunan gayrimenkul malları edinmeleri mümkündür.
1702 sayılı Kanunla değiştirilen şekliyle 6326 sayılı Petrol Kanunu, yabancı tüzel kişilerin ülkemizde işletme sahası olarak arazi edinebilmelerine izin vermektedir.

Kanun Kısıtlayıcı Hükümlere Uymak

a. Yabancıların ülkemizde taşınmaz edinmelerini coğrafi açıdan sınırlayan
2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununda yer alan
düzenlemelere göre; askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerindeki taşınmazların
yabancı gerçek ve tüzel kişilere satılması, devredilmesi ve kiralanması
mümkün bulunmamaktadır.

b. 2644 sayılı Tapu Kanununun 35‘inci Maddesine göre, yabancı uyruklu bir
gerçek kişinin ülke genelinde edinebileceği taşınmazlar ile bağımsız ve sürekli
nitelikteki sınırlı ayni hakların toplam yüz ölçümü 2,5 hektarı geçemez.
Kanuni miras bu hükmün dışındadır.

c. Yabancı uyruklu gerçek kişiler, Türkiye‘de işyeri veya mesken olarak kullanmak
üzere, uygulama imar planı veya mevzii imar planı içinde bu amaçlarla
ayrılıp tescil edilen taşınmazların dışındaki taşınmazları edinemezler. Sınırlı ayni hak tesis edilmesinde de aynı koşullar aranır. “Yabancı uyruklu gerçek kişiler merkez ilçe ve ilçeler bazında, uygulama imar planı ve mevzi imar plan sınırları içerisinde kalan toplam alanların yüzölçümünün yüzde onuna kadar kısmında taşınmaz ile bağımsız ve sürekli nitelikte sınırlı aynî hak edinebilirler.

Bakanlar Kurulu, merkez ilçe ve ilçelerin altyapı, ekonomi, enerji, çevre, kültür,
tarım ve güvenlik açısından önemlerini dikkate alarak, bu orandan fazla olmamak
kaydıyla farklı oran belirlemeye yetkilidir.

İntifa Hakkı Gerekli Belgeler

1. İntifa hakkı tesis edilecek taşınmaz malın varsa tapu senedi, yoksa taşınmaz malın ada ve parsel numarasını belirtir belge veya malikin sözlü beyanı.

2. İntifa hakkı tesisini isteyen tarafların veya yetkili temsilcilerinin fotoğraflı
nüfus cüzdanları, pasaportları veya avukat kimliği ile temsilciliğe ilişkin belgeler.

3. Tarafların son altı ay içinde çekilmiş 6 x 4 cm. büyüklüğünde birer vesikalık fotoğrafı.

4. İntifa hakkı mahkeme kararı ile tesis edilecekse kesinleşmiş mahkeme kararı.

M.k.: 717 Maddesi: intifa hakkı menkul ve gayrimenkullar ile haklar ve bir mamelek üzerine tesis olunabilir. Üzerine tesis olduğu taşınmazdan istifade etme hakkını verir. Tapu siciline tescil ile meydana gelir.İntifa hakkı bir başkasına ait taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde kurulan ve hak sahibine geniş kullanma, yararlanma ve idare yetkisi veren bir haktır.Aynı zamanda taşınmazın semerelerinden de (Kira geliri gibi)yararlanma hakkını içerir. İntifa hakkı devredilemez ve miras yoluyla geçemez. Gerçek kişi hak sahibinin ömrü boyunca devam eder ve ölümü ile son bulur. Ancak bu hak yüz seneden fazla olamaz.İntifa hakkı sahibi malı olduğu gibi korumaya, bakım ve onarımlarını yapmakla yükümlüdür. İntifa hakkı bir bedel karşılığında veya bedelsiz olarak kurulabilir.